สถาบันเพอร์เฟคฮาร์ท โรงพยาบาลปิยะเวท การตรวจทางรังสีด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูง

โดย สถาบันหัวใจเพอร์เฟคฮาร์ท-ปิยะเวท

เอกซเรย์คอมพิวเตอร์เป็นเครื่องเอกซเรย์ชนิดหนึ่งที่ส่งรังสีเอกซ์จากหลอดเอกซเรย์ผ่านไปในอวัยวะที่ต้องการตรวจแล้วไปยังตัวรับข้อมูล จากนั้นคอมพิวเตอร์จะนำข้อมูลที่ได้มาประมวลผลและสร้างภาพอวัยวะส่วนนั้นๆขึ้นมา

ในระยะหลายปีที่ผ่านมาได้มีการพัฒนาเทคโนโลยีของเครื่องเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์อย่างต่อเนื่อง จนในปัจจุบันด้วยเทคโนโลยีที่เรียกว่า spiral CT ทำให้สามารถทำการตรวจเก็บข้อมูลได้มากถึง 64 ภาพในการหมุนของหลอดเอกซเรย์ 1 รอบ ทำให้ได้ข้อมูลละเอียด ครอบคลุมอวัยวะที่ต้องการตรวจได้ครบในเวลาอันรวดเร็ว และยังสามารถนำข้อมูลที่ได้ทั้งหมดมาสร้างภาพใหม่ได้ทั้ง 2 และ 3 มิติ ในระนาบต่างๆที่ต้องการ รวมทั้งสร้างเป็นภาพเคลื่อนไหว คือ 4 มิติได้ด้วย

การตรวจพิเศษต่างๆที่สามารถทำได้ เช่น

1. การตรวจหลอดเลือดในส่วนต่างๆ ของร่างกาย (CT Aortography) ได้แก่

หลอดเลือดแดงที่คอและสมอง

หลอดเลือดแดงใหญ่ (aorta) ในช่องอกและช่องท้อง

หลอดเลือดของปอด

หลอดเลือดแดงของไตและอวัยวะต่างๆในช่องท้อง

หลอดเลือดแดงและหลอดเลือดดำที่แขนและขา

2. การตรวจหาความผิดปกติของหลอดเลือดหัวใจและการทำงานของหัวใจ (Coronary CT Angiography and cardiac function)

3. การตรวจเพื่อหาโรคมะเร็งในกลุ่มเสี่ยงก่อนที่จะมีอาการ ได้แก่

มะเร็งปอดในผู้ที่สูบบุหรี่
มะเร็งลำไส้ใหญ่ในผู้ที่มีประวัติในครอบครัว
มะเร็งตับในผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ ตับแข็ง และผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบชนิด บี และซี

4. การตรวจวัดปริมาณไขมันในช่องท้อง (Visceral fat)
เพื่อบ่งชี้ถึงภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ

5. การตรวจการไหลและแพร่กระจายของเลือดแดง (CT Perfusion) ในอวัยวะต่างๆ
การตรวจระบบอื่นๆของร่างกายก็สามารถทำได้รวดเร็วและได้ภาพชัดเจนมากกว่าเครื่องรุ่นเก่า

การปฏิบัติตัวเพื่อเข้ารับการตรวจ

1. เนื่องจากการตรวจทางรังสีด้วยเครื่องเอกซเรย์ ผู้ป่วยอาจจำเป็นต้องใช้สารทึบรังสี ดังนั้นในวันที่ทำการนัดตรวจหรือวันที่จะเข้ารับการตรวจ ผู้ป่วยที่ต้องแจ้งข้อมูลที่จำเป็น เพื่อเตรียมการป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ที่อาจจะเกิดขึ้น ได้แก่

สตรีที่ตั้งครรภ์หรือสงสัยว่าตั้งครรภ์
เป็นโรคหอบหืด
โรคไตหรือมีระดับสารครีเอตินีนสูง
มีประวัติแพ้อาหารทะเล แพ้ยา หรือเคยแพ้สารทึบรังสีจากการตรวจเอกซเรย์มาก่อน

2. ดื่มน้ำมากๆในวันก่อนมาตรวจ

3. งดน้ำและอาหารก่อนการตรวจ 6 ชั่วโมง

4. นำฟิล์มเก่าที่มีอยู่มาด้วย เนื่องจากอาจจะมีประโยชน์ในกรณีที่เฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงของโรค

การปฏิบัติตัวในระหว่างเข้ารับการตรวจ

การตรวจด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์จะใช้เวลาประมาณ 10-20 นาที ขึ้นอยู่กับอวัยวะและบริเวณของร่างกายที่ทำการตรวจ ในขณะที่ทำการตรวจผู้ป่วยควรปฏิบัติตัวดังนี้

1. ผู้ป่วยที่รับการตรวจช่องท้อง อาจจจำเป็นต้องดื่มน้ำผสมสารทึบรังสี หรือสวนผ่านทางทวารหนัก เพื่อให้เห็นลำไส้แยกกับอวัยวะข้างเคียงอย่างชัดเจน

2. นอนนิ่งบนเตียงตรวจในท่าที่เจ้าหน้าที่จัดให้

3. ปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ เช่นการหายใจเข้า-ออก และการกลั้นหายใจ เพื่อให้ภาพที่ได้จากการตรวจคมชัด

4. ระหว่างการตรวจเตียงจะมีการเลื่อนเข้า-ออก หรือ มีเสียงจากการทำงานของเครื่องซึ่งเป็นภาวะปกติ

5. ขณะที่มีการฉีดสารทึบรังสีเข้าทางหลอดเลือดดำ ผู้ป่วยอาจมีอาการร้อนวูบ หรือปวดตามแนวหลอดเลือดที่มีสารทึบรังสีผ่านเข้าไป ซึ่งเป็นภาวะที่เกิดขึ้นได้

6. ถ้ามีปัญหาเกิดขึ้นในระหว่างที่ทำการตรวจ ผู้ป่วยสามารถบอกเจ้าหน้าที่ได้ทันที เนื่องจากมีไมโครโฟนติดอยู่ที่ตัวเครื่อง

7. หลังการตรวจ ถ้าผู้ป่วยมีอาการผิดปกติเนื่องจากแพ้สารทึบรังสี ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน คัดจมูก จาม คันตามตัว ทีผื่นแดงเกิดขึ้น ใจสั่น หน้ามืด หรือ หายใจไม่สะดวก ให้รีบแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบทันที

การปฏิบัติตัวภายหลังการตรวจ

ในกรณีที่ผู้ป่วยได้รับสารทึบรังสีเข้าทางหลอดเลือดดำ ผู้ป่วยควรดื่มน้ำปริมาณมาก (ยกเว้นในผู้ป่วยที่ต้องจำกัดน้ำ) เนื่องจากสารทึบรังสีถูกขับออกทางปัสสาวะ

ผู้ที่ไม่ควรรับการตรวจด้วยการฉีดสารทึบรังสีเข้าหลอดเลือด
1. เป็นโรคหอบหืดอย่างรุนแรง
2. เป็นโรคไตวายเรื้อรังหรือมีระดับสารครีเอตินีนสูง
3. มีประวัติแพ้อาหารทะเลอย่างรุนแรง หรือเคยแพ้สารทึบรังสีอย่างรุนแรงจากการตรวจเอกซเรย์มาก่อน

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
สถาบันหัวใจเพอร์เฟคฮาร์ท-ปิยะเวท โทร 026256500
หรือ mailto:p_paijit@piyavate.com